ผมมีอาชีพเป็นหมอจัดฟันธรรมดา ที่ไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญ จึงต้องเดินทาง ร่อนเร่รอนแรม ไปทำงานตาม คลินิกทันตกรรมหลายแห่ง แตกต่าง กันไปหลายรูปแบบ เริ่มจัดฟันตั้งแต่ เมืองไทย มีเครื่องเอ๊กซ์เรย์ OP-Ceph นับเครื่องได้ จนกระทั่งปัจจุบัน มีจำนวนนับ ไม่ถ้วน ทั้งแบบ ใช้ฟิล์มดั้งเดิมและ ชนิดที่เป็นระบบ ดิจิตอลล้ำสมัย การที่ประเทศไทย เรามีเครื่องเอ๊กซ์เรย์ประเภทนี้ มากขึ้น จะเป็นเพราะมีการ จัดฟันมากขึ้น ก็หามิได้ แต่เป็นผลบุญมาจาก ศาสตร์ทันตกรรม ยอดนิยม สาขาใหม่ถูกต้องแล้วครับ ทันตกรรมรากเทียมนั่นเอง จะเป็น เพราะอะไรก็ช่างเถอะ แต่ผลก็คือ ผมมีโอกาสใกล้ชิด กับเจ้า เครื่องเอ๊กซ์เรย์ ประเภทนี้มากขึ้น เพราะจากเดิมที่ ผมต้องส่ง ผู้ป่วย ทั้งหมดไป เอ๊กซ์เรย์ต่างสถานที่ ต่างคุณภาพ ในปัจจุบันกว่า 80% ของร้าน ที่ผมไปเป็น ลูกจ้างล้วนมี เครื่องเอ๊กซ์เรย์ หลากหลาย รูปแบบ แตกต่างกันไปเป็น ของตัวเอง จึงมีโอกาสนำ ประสบการณ์ที่ได้พบ ได้เห็นมา บอกกล่าวเล่าสู่กันฟัง

 

ดิจิตอลเซ็นส์เซอร์ ซอฟท์แวร์ อุปกรณ์ประมวล ข้อมูลและแสดงผล การเก็บและการสำรองข้อมูล

หัวข้อข้างต้นไม่ใช่การใบ้คำปริศนาอักษรไขว้แต่เป็นสิ่งที่ท่านต้องรู้จัก เมื่อต้องการใช้เครื่องเอ๊กซ์เรย์ดิจิตอล ดิจิตอลเซ็นส์เซอร์ก็เป็นคำที่ ท่านจะได้ยินจากผู้ขายเป็นอันดับแรกเพราะด้วยเซ็นเซอร์นี้เองที่จะ เป็นตัวแปลงสัญญาณจากรังสีเอ๊กซ์เป็นข้อมูลเลขฐานสองเพื่อส่งไป คำนวณเป็นภาพด้วยซอฟท์แวร์ต่อไป ภาพที่ได้จะละเอียดหรือไม่ ละเอียดก็ขึ้นอยู่กับเซ็นส์เซอร์นี้ อย่างไรก็ตามสำหรับผู้บริโภคเช่นเรา แล้วก็ยากที่จะหยั่งรู้ได้ว่าเซ็นส์เซอร์ที่ผู้ขายล้วนแต่พยายามจัดอันดับ ให้ของที่ตนขายขึ้นไปอยู่ในระดับเทพ แทบจะทุกรายนั้น ไม่ทราบว่า เมื่อนำไปใช้จริงแล้วจะต้องจุดธูปอธิษฐานขอพรเทพให้ถ่ายออกมาได้ ดีด้วยหรือเปล่า

ส่วนซอฟท์แวร์นั้นเป็นโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่ถูก เขียนขึ้นเพื่อสร้างภาพจากฐานข้อมูลที่ได้รับมาจากเซ็นส์เซอร์ซึ่งจะ เขียนมาให้ใช้ได้กับเฉพาะเครื่องที่กำหนดไว้เครื่องของบริษัทไหนก็ ต้องใช้ซอฟท์แวร์ของบริษัทนั้นใช้ข้ามเผ่าไม่ได้ ถ้าจะเปรียบไปแล้วเซ็นส์เซอร์ก็จะทำหน้าที่คล้ายกับฟิล์มในขณะที่ ซอฟท์แวร์ก็คือน้ำยาล้างฟิล์มนั่นเอง แต่การทำงานร่วมกันของทั้ง สองสิ่งนี้ยากที่จะตัดสินได้ด้วยการอ่านและฟัง เพราะฉะนั้นเพื่อให้รู้ แจ้งเห็นจริงท่านไม่ควรเชื่อเพียงเพราะดูจากแคตตาล็อกและไฟล์ ภาพตัวอย่างเท่านั้น จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้อง ให้ทางผู้จำหน่ายสาธิต การใช้งานให้ดูจริงๆ ถ่ายกันจริงๆ ให้เห็นจะๆ ว่าการใช้งานนั้นยาก ง่ายเพียงใด ถ้าผู้ช่วยลาหยุดท่านสามารถให้อากงอาม่าที่บ้านมาช่วย ถ่ายแทนได้หรือไม่ ภาพที่ได้ชัดแจ๋วแจ่มแจ้งตามที่โฆษณา ไว้หรือ เปล่า อีกทั้งซอฟท์แวร์และเซ็นส์เซอร์ที่มากับเครื่องนี้อัพเกรดได้หรือ ไม่ หมายความว่าเมื่อเวลาผ่านไป หากทางบริษัทผู้ผลิตฉลาดขึ้น สามารถแก้ไขข้อบกพร่องที่ (มักจะ) มีในอุปกรณ์หรือซอฟท์แวร์รุ่น เดิมที่ท่านใช้อยู่ ท่านก็สามารถร้องขอให้ทางเจ้าหน้าที่ของบริษัทที่ ท่านซื้อมาทำการอัพเกรดเครื่องและซอฟท์แวร์ที่ใช้กับเครื่องเอ๊กซ์เรย์ ของท่านให้ทันสมัยขึ้นได้

ดังนั้นควรพิจารณาซื้อเครื่องจากบริษัทผู้ ผลิตที่ดูดีมีอนาคต เป็นผู้ผลิตที่ผลิตผลิตภัณฑ์ และพัฒนาซอฟท์แวร์ นั้นเองจริงๆ เครื่องของท่านจึงจะมีโอกาสฉลาดขึ้นในวันข้างหน้า และอย่าลืมถามด้วยว่าเสียสตางค์ มากน้อยเพียงใด อุปกรณ์ชุดสุดท้ายที่ควรจะรู้จักก็คืออุปกรณ์ประมวลและแสดงผล ซึ่งแบ่งได้เป็น 2 ประเภทคือ ประเภทแรกเป็นอุปกรณ์ประมวลผล หลักที่จะต้องทำงานคู่กับเครื่องเอ๊กซ์เรย์ของท่านเสมอ ซึ่งก็คือเครื่อง คอมพิวเตอร์เครื่องหนึ่งที่บรรจุซอฟท์แวร์ที่จำเป็นสำหรับการควบคุม เครื่อง การส่งผ่าน เก็บ และคำนวณข้อมูลที่ได้จากเซ็นส์เซอร์หลัง การถ่ายภาพรังสี อีกเครื่องหนึ่งเป็นเครื่องแม่ข่ายหรือเซอร์เวอร์ สำหรับเก็บข้อมูล ประมวลและแสดงผลในส่วนของผู้ใช้งาน พูดง่ายๆ ก็คือเป็นเครื่องไว้เก็บและดูภาพ ที่ได้จากการเอ๊กซ์เรย์นั่นเอง ในกรณีที่ต้องการกระจายภาพไปยังห้องอื่นๆ ของคลินิกก็สามารถ เชื่อมต่อเป็นระบบเครือข่ายหรือ LAN (Local Area Network) จาก เครื่องเซิร์ฟเวอร์นี้ได้

ข้อควรระวังเพื่อความปลอดภัยของข้อมูลก็คือ ไม่ควรให้มีการเล่นเกมส์หรืออินเตอร์เน็ตจากเครื่องเหล่านี้เป็นอัน ขาดเพราะจะเป็นช่องทางให้ไวรัสคอมพิวเตอร์จู่โจมเข้ามาทำลาย ส่วนเก็บข้อมูลในระบบได้ และเพื่อป้องกัน ความเสียหายที่จะเกิดขึ้น กับข้อมูลอันมีค่าเหล่านี้ ท่านจำเป็นต้องมีระบบการสำรองข้อมูล (ฺBackup) ที่ได้มาตรฐาน รองรับและป้องกันความสูญเสียที่อาจจะเกิดขึ้นได้เหล่านี้คือสิ่งที่ท่านต้องลงทุนนอกเหนือจากเครื่องเอ๊กซ์เรย์